SÂU HẠI THUỐC LÁ

SÂU XANH
(Helicoverpa assulta Guene)

PHẠM VI KÍ CHỦ

Sâu xanh có phổ ký chủ rộng, gây hại nhiều loài cây trồng khác nhau như thuốc lá, bông, đậu đỗ, bắp cải, súp lơ, ớt, cà chua, khoai tây, lạc, bầu bí, cây cà các loại,…

TRIỆU CHỨNG GÂY HẠI

Sâu xanh và triệu chứng gây hại trên cây thuốc lá

Sâu non gây hại chủ yếu trên lá non và búp cây. Sâu non tuổi 1 - 2 gặm ăn thịt lá phía dưới và để lại lớp biểu bì phía trên mặt lá màu trắng. Sâu non tuổi 3 trở đi ăn thủng lá và tạo thành vết thủng lớn khi lá phát triển rộng, thậm chí ăn mất ngọn của cây thuốc lá.

ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

Trứng sâu xanh hình bán cầu, màu trắng sữa, sắp nở chuyển màu nâu xám. Giai đoạn trứng kéo dài 3 - 6 ngày.

Sâu non đẫy sức dài 25 - 36 mm, có màu xanh, xanh nhạt, vàng ngà, hồng nhạt và có 12 đốt đen ở hai bên thân, mỗi đốt có một lông cứng. Thời gian phát dục của sâu non từ 17 - 18 ngày.

 Nhộng có màu vàng hoặc màu cánh gián, cuối đuôi có đôi gai nhỏ dài 18 mm. Nhộng hóa trưởng thành sau 10 - 22 ngày.

Trưởng thành có cơ thể dài 15 - 18 mm, sải cánh rộng 27 - 35 mm, cánh trước màu vàng nâu với 3 đường vân ngang hình gợn sóng, cuối cánh có đốm màu nâu sẫm, cánh sau màu nâu tro và râu đầu dạng lông cứng. 

Vòng đời của sâu xanh (Helicoverpa assulta) hại thuốc lá

ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH GÂY HẠI

Trưởng thành của sâu xanh hoạt động mạnh về ban đêm, ban ngày ẩn náu dưới mặt lá. Ngài đẻ trứng phân tán trên lá non, búp, nụ, hoa và quả non.

Sâu xanh gây hại nặng trong điều kiện nhiệt độ từ 20 - 30oC, tối thích 22 - 24oC và độ ẩm thích hợp 80 - 85%. Khi nhiệt độ và độ ẩm quá cao hoặc quá thấp ảnh hưởng đến sức sống của sâu.

Ngoài đồng ruộng, sâu xanh gây hại nặng từ thời kỳ cây thuốc lá có 4 - 6 lá đến khi cây ra nụ, tương ứng vào tháng 2 - 4 với các tỉnh trồng thuốc lá phía Bắc và tháng 1 - 2 đối với các tỉnh phía Nam. Sâu xanh gây hại không đáng kể sau khi cây thuốc lá được ngắt ngọn,

Trên cây thuốc lá, một số thiên địch của sâu xanh thường xuất hiện phổ biến là bọ xít và ong bắt mồi

BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG

Luân canh với cây trồng khác họ, bón phân cân đối, ngắt ngọn và diệt chồi triệt để.

Điều tra định kỳ sâu xanh gây hại sau 1 tháng trồng đến trước khi cây ra nụ 1 - 2 tuần. Sau khi ngắt ngọn, việc điều tra sâu xanh gây hại ít có ý nghĩa trong phòng chống. Tiến hành quan sát sâu xanh gây hại ở búp cây và 2 - 3 lá kế tiếp.

Ngưỡng phòng chống: Chỉ xử lý thuốc trừ sâu khi sâu xanh gây hại ≥ 5% số cây trong 4 tuần đầu sau trồng (trồng đến cây có 4 - 6 lá), ≥ 10% số cây sau 1 tháng trồng (6 - 8 lá) đến trước ngắt ngọn 1 - 2 tuần. Khi sâu xanh gây hại < 5% số cây, chủ yếu sử dụng biện pháp bắt sâu thủ công hoặc sử dụng thuốc trừ sâu sinh học.

Cách phun: Phun thuốc ướt đều các lá phía trên gồm búp và 3 - 4 lá phía dưới kế tiếp, đặc biệt phun kỹ mặt dưới lá vào buổi sáng hoặc chiều tối.

Thuốc phòng chống: Agun 5WG (Emamectin Benzoate), Proclaim 1.9EC (Emamectin), Abatimec 3.6EC (Abamectin), Dorino 285EC (Buprofezin, Dinotefuran, Emamectin benzoate).