BỌ XÍT XANH
(Nezara viridula Linnaeus)
PHẠM VI KÍ CHỦ
Bọ xít xanh gây hại nhiều loài cây trồng nông nghiệp khác nhau, trong đó một số cây bị gây hại phổ biến như cây rau, cây hoa, ngô, thuốc lá, cà chua, khoai tây, ớt, đậu đỗ, cà rốt, cải,..
TRIỆU CHỨNG GÂY HẠI
|
|
|
|
Bọ xít xanh và triệu chứng gây hại trên cây thuốc lá
Bọ xít xanh gây hại các lá phía trên gồm búp và 3 - 4 lá phía dưới. Bọ xít trưởng thành và ấu trùng chích hút dịch cây từ gân lá và tiết nước bọt vào vùng chích hút làm cho vùng này bị héo, héo vàng hoặc khô cháy khi gặp điều kiện nắng nóng. Khi thời tiết lạnh, mát và độ ẩm cao, lá bị héo có thể phục hồi.
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC
Bọ xít đẻ trứng thành ổ ở trên hoặc mặt dưới mặt lá lá bánh tẻ, các trứng xếp cạnh nhau thành hàng. Trứng mới đẻ màu trắng sữa, sắp nở chuyển màu hồng nhạt và thời gian phát dục từ 5 - 7 ngày.
Bọ xít mới nở màu loang lổ, đỏ hoặc vàng và sống quần tụ quanh ổ trứng. Bọ xít non giống trưởng thành nhưng không có cánh và thời gian phát dục khoảng 18 - 30 ngày.
Bọ xít trưởng thành hình khiên, ưa hoạt động, có màu xanh, xanh vàng hoặc vàng cam, cơ thể dài 14 - 16 mm và thời gian phát dục từ 1 - 2 tháng.
|
|
|
|
|
|
Bọ xít trưởng thành và trứng mới đẻ
Bọ xít mới nở 1Bọ xít non
(1Nguồn: J. Michael Moore, University of Georgia, Bugwood.org)
ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH GÂY HẠI
Bọ xít xanh phát triển thuận lợi ở nhiệt độ 21 - 32oC, thích hợp nhất ở 25 - 28oC và độ ẩm 70 - 80%. Bọ xít ưa hoạt động mạnh vào buổi sáng, chiều tối hoặc ngày râm mát. Khi trời nắng nóng, chúng ẩn nấp ở dưới mặt lá hoặc nách lá. Ruộng thuốc lá trồng dày, bón nhiều phân đạm thường bị bọ xít gây hại nặng.
Bọ xít xanh xuất hiện phổ biến từ lúc cây thuốc lá có 6 - 8 lá đến khi cây ra hoa. Sau giai đoạn ngắt ngọn, bọ xít gây hại giảm dần. Đối với các tỉnh phía Bắc, bọ xít phát triển mạnh vào tháng 3 - 4 và phía Nam vào tháng 1 đến đầu tháng 2.
BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
Luân canh với cây trồng khác họ, bón phân cân đối, ngắt ngọn và diệt chồi triệt để. Phát hiện và tiêu hủy sớm ổ trứng, ổ sâu mới nở. Cách điều tra: Đầu tiên quan sát các cây có lá ngọn bị héo trên đồng ruộng, sau đó điều tra bọ xít gây hại ở mặt trên và mặt dưới lá hoặc nách lá khi thời tiết nắng nóng. Chỉ xử lý thuốc hóa học khi bọ xít gây hại ≥ 10% số cây trong giai đoạn cây thuốc lá phát triển thân lá mạnh, nếu tỷ lệ cây bị hại dưới 10% sử dụng biện pháp bắt sâu thủ công hoặc phòng chống bằng thuốc trừ sâu sinh học. Cách phun: Phun thuốc tập trung vào tầng lá ngọn, phun thuốc ướt đều mặt lá, đặc biệt phun kỹ mặt dưới lá nơi bọ xít thường trú ẩn.
Thuốc phòng trừ bọ xít: Abamix 1.45WP (Abamectin, Imidacloprid); Goldra 250WG (Acetamiprid, Thiamethoxam); Confidor 100SL (Imidacloprid).
