BỆNH ĐỐM MẮT CUA
(Cercospora nicotianae Ellis et Everhart)
PHẠM VI KÍ CHỦ
Nấm Cercospora nicotianae gây hại nhiều loài cây trồng nông nghiệp, trong đó gây hại phổ biến trên cây táo, thuốc lá, cà chua, cà tím, cà pháo, khoai tây,...
TRIỆU CHỨNG GÂY HẠI
Triệu chứng bệnh đốm mắt cua gây hại trên lá
Trên lá vết bệnh lúc đầu là những đốm tròn nhỏ màu nâu đỏ, sau đó to dần tới 12 - 15mm. Giữa vết bệnh màu trắng xám hoặc xám nhạt, rìa màu nâu và xung quanh vết bệnh có quầng xanh vàng. Khi bị nặng lá bệnh chuyển vàng và khô héo.
ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH GÂY HẠI
Sợi nấm và bào tử tồn tại trên hạt giống, tàn dư cây bệnh trong đất và cây ký chủ phụ ngoài đồng ruộng. Bào tử lan truyền nhờ gió, nước mưa và nước tưới.
Nấm Cercospora nicotianae phát triển thuận lợi ở ngưỡng nhiệt độ 20 - 30oC, tối thích ở 24 - 27oC và độ ẩm trên 90%.
Bệnh đốm mắt cua bắt đầu gây hại ở các lá phía dưới sát mặt đất sau đó lan lên các lá phía trên. Khi thời tiết âm u, mưa nhiều, độ ẩm cao và bề mặt lá ẩm ướt kéo dài là điều kiện tối ưu cho bệnh phát sinh gây hại nặng trên đồng ruộng. Ngược lại, bề mặt lá khô, bào tử không nảy mầm và lá không xuất hiện triệu chứng bệnh.
Ruộng thuốc lá trồng mật độ cao, bón thừa phân đạm, thiếu kali, không vệ sinh cỏ dại và lá gốc, ruộng thoát nước kém, rãnh luống luôn đọng nước hoặc đất ẩm ướt tạo điều kiện cho bệnh phát triển mạnh.
Bệnh đốm mắt cua phát triển mạnh từ giai đoạn cây thuốc lá có 16 - 18 lá trở đi khi các lá đan xen nhau, tương ứng vào tháng 4 đầu tháng 5 ở các tỉnh phía Bắc và tháng 2 - 3 đối với các tỉnh phía Nam. Sau khi thu hoạch được 3 - 4 lần thì bệnh gây hại giảm dần.
BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
Luân canh với cây trồng khác họ, lên luống cao, mật độ trồng thích hợp, bón phân cân đối, vệ sinh lá gốc và cỏ dại triệt để, tưới tiêu nước hợp lý và tránh để ruộng thuốc lá ẩm ướt, ruộng thoát nước tốt khi có mưa.
Định kỳ kiểm tra đồng ruộng và phát hiện bệnh gây hại sớm. Bệnh xuất hiện cần hạn chế hoặc không tưới nước, đặc biệt là tưới phun, vệ sinh lá gốc nhiễm bệnh đem tiêu hủy. Nếu bệnh xuất hiện kết hợp mưa kéo dài, độ ẩm đồng ruộng cao cần phun thuốc phòng chống. Phun thuốc 2 lần, mỗi lần cách nhau 6 ngày. Phun thuốc ướt đều các lá tầng dưới và giữa. Trong giai đoạn thu hoạch cần ưu tiên sử dụng các thuốc trừ bệnh sinh học, phun thuốc sau khi thu hái và sau phun 6 ngày mới được thu hoạch.
Thuốc phòng trừ bệnh: Thuốc hóa học: Envio 250SC (Azoxystrobin), Byphan 800WP (Mancozeb), Ridomil Gold 68WG (Mancozeb, Metalaxyl-M), Score 250EC (Difenoconazole); Thuốc sinh học: Somec 2SL (Ningnanmycin) và Sat 4SL (Cytosinpeptidemycyn).
Bệnh đốm mắt cua gây hại nặng ở các lá phía dưới
