BỆNH ĐEN THÂN
PHẠM VI KÍ CHỦ
Nấm Phytophthora parasitica có phổ ký chủ rộng, gây hại một số cây trồng quan trọng như thuốc lá, cà chua, khoai tây, ớt, cây cà, bông, phong lan, cam quýt,...
TRIỆU CHỨNG GÂY HẠI
|
|
|
|
|
|
|
|
Triệu chứng bệnh gây hại trên thân và lá
Trên đồng ruộng mới đầu xuất hiện rải rác những cây bị héo vàng. Lá cây bệnh vàng dần từ dưới lên, không hồi phục, sau đó toàn bộ cây héo vàng và khô chết. Gốc thân và rễ màu đen đến nâu đen. Phần thân nhiễm bệnh hơi lõm và có thể kéo dài 20 - 30 cm. Bổ dọc thân cây bệnh lõi màu nâu đen, có nhiều tầng rỗng giống các đĩa xếp chồng lên nhau. Rễ tơ, rễ chính thối mục và cây dễ nhổ. Trên lá, vết bệnh hình tròn hoặc bất định có đường kính từ 3 - 4 cm, màu nâu xanh đến nâu đen.
ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH GÂY HẠI
Nguồn bệnh tồn tại trên đồng ruộng dưới dạng bào tử trứng, bảo tử hậu, sợi nấm trên tàn dư thực vật, cây bệnh và trong đất. Nấm P. parasitica lan truyền nhờ nước tưới, nước mưa, đất, cây giống, tàn dư cây bệnh và dụng cụ chăm sóc.
Nấm P. parasitica phát triển trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cao, mưa nhiều, đất ẩm ướt hoặc bị ngập nước. Nhiệt độ thích hợp cho bệnh phát triển từ 26 - 32oC và độ ẩm trên 90%.
Khi ruộng thuốc lá nhiễm bệnh hoặc có nguồn lây nhiễm, bệnh đen thân sẽ gây hại tăng dần theo số lần tưới nước, đặc biệt là tưới nước tràn ruộng. Ngược lại, không tưới hoặc tưới nước ít chỉ đảm bảo đất đủ ẩm cho cây phát triển, không có nước bão hòa trong đất thì triệu chứng bệnh ít xuất hiện.
Ruộng thuốc lá có thành phần cơ giới nhẹ, bón nhiều phân đạm và phân chuồng không hoai mục, trồng mật độ dày, thoát nước kém hoặc ngập úng, tưới nhiều nước với mực nước cao trên 1/2 luống, không vệ sinh lá gốc sớm, đất nhiễm tuyến trùng thường bị nhiễm bệnh nặng.
Bệnh đen thân thường gây hại nặng trong giai đoạn thu hoạch, từ cuối tháng 4 đến tháng 6 ở các tỉnh phía Bắc và tháng 3 - 4 với các tỉnh phía Nam.
BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
Luân canh với cây trồng khác họ - đặc biệt với cây lúa nước, đất được cày bừa phơi ải trước khi trồng 3 - 4 tuần, lên luống cao và rộng, bón phân chuồng hoai mục, tưới nước hợp lý, tuyệt đối không để ruộng thuốc lá bị ngập úng nước và vệ sinh lá gốc sớm. Đối với các tỉnh phía Bắc, các khu vực nhiễm bệnh nên bố trí trồng thời vụ sớm.
Kiểm tra ruộng định kỳ và phát hiện bệnh sớm. Bệnh xuất hiện tiến hành nhổ tiêu hủy cây bệnh và hạn chế tưới nước. Nếu bệnh tiếp tục gây hại với tỷ lệ bệnh trên 1% tiến hành phun thuốc trừ bệnh, phun 2 lần mỗi lần cách nhau 6 ngày, phun thuốc ướt đậm gốc thân sao cho rễ tiếp xúc với thuốc.
Thuốc phòng trừ bệnh: Envio 250SC (Azoxystrobin), Byphan 800WP (Mancozeb), Ridomil Gold 68WG (Mancozeb, Metalaxyl), Score 250EC (Difenoconazole).
